"Vandenbroucke weigert uitbreiding BRCA-testen én zelfs KCE-onderzoek"

In de Commissie Gezondheid en Gelijke Kansen van 12 november 2025 kaartte Kamerlid Katleen Bury (Vlaams Belang) de oproep van Pink Ribbon aan om de toegang tot genetische testen op de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2 te verruimen. Volgens Pink Ribbon is 5 tot 10% van de borstkankers erfelijk. Dragers van een BRCA-mutatie lopen een risico van 60 tot 80%, en in België zijn naar schatting 33.000 tot 55.000 personen drager zonder het te weten.

Artsen signaleren bovendien dat cascadeopsporing vaak stokt omdat indexpatiënten hun familie niet inlichten, waardoor verwanten geen toegang krijgen tot een test. Pink Ribbon pleit daarom voor systematische testing van (ex-)borstkankerpatiënten en laagdrempelige toegang voor hun naaste verwanten tot counseling en terugbetaalde tests.

Reden voor Katleen Bury (VB) om minister Frank Vandenbroucke onder meer te vragen naar:

  • zijn bereidheid om de toegang tot BRCA-testen uit te breiden tot alle borstkankerpatiënten en hun verwanten via een uniform cascadeprotocol;
  • of hij een KCE-update plant over de kosteneffectiviteit van ruimere cascadescreening;
  • welke federale middelen voorzien zijn voor genetische counseling, cascadeopsporing en klinische opvolging;
  • hoe wachttijden en gelijke toegang per gewest – ook voor mannen met verhoogd BRCA-risico – gegarandeerd worden;
  • en of er een duidelijk verwijzingskader en sensibiliseringscampagne komt, in samenwerking met Pink Ribbon en de genetische centra.

Minister Vandenbroucke benadrukt dat genetische counseling en testing momenteel beschikbaar zijn voor personen die aan de bestaande indicatiecriteria voldoen, via de RIZIV-nomenclatuur en acht centra voor menselijke erfelijkheid, en dus ziet hij blijkbaar geen reden om die situatie te veranderen.

"De criteria blijven gebaseerd op leeftijd, familiale en persoonlijke voorgeschiedenis en type tumor. Klinisch genetici kunnen in individuele gevallen een niet-aangetast familielid testen als de indexpatiënt weigert of niet beschikbaar is", luidt het.

Hoewel de minister de vraag om systematische testing “begrijpelijk” noemt, verwijst hij naar het ontbreken van internationale consensus, de psychosociale impact, de gevolgen voor middelen en wachttijden, en andere ethische en gezondheidseconomische overwegingen.

Opvallend vindt Bury dat er geen uitbreiding aangekondigd wordt, noch een KCE-update over kosteneffectiviteit van bredere cascadescreening. Daarom reageert ze scherp: “Dit is een treurig antwoord. Pink Ribbon brengt nieuwe cijfers: 33.000 tot 55.000 dragers die het niet weten. Dat is geen detail. Mijn eerste vraag was bijzonder bescheiden: enkel een KCE-update over kosteneffectiviteit. Daarover rept de minister met geen woord. Het antwoord is absoluut niet bevredigend.”

Bury besluit dat minister Vandenbroucke bewust vasthoudt aan een te beperkt kader, waardoor duizenden vrouwen én mannen met verhoogd risico in onzekerheid blijven.

U wil op dit artikel reageren ?

Toegang tot alle functionaliteiten is gereserveerd voor professionele zorgverleners.

Indien u een professionele zorgverlener bent, dient u zich aan te melden of u gratis te registreren om volledige toegang te krijgen tot deze inhoud.
Bent u journalist of wenst u ons te informeren, schrijf ons dan op redactie@rmnet.be.