Vanaf 1 juni 2026 moeten ook cigarillo's, sigaren, sigarettenblaadjes, filters, sigarettenhulzen en alle andere "voor roken bestemde kruidenproducten" aan de regels rond standaardverpakkingen voldoen. Dat heeft minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) beslist. Hij wil daarmee vermijden dat tabaksfabrikanten andere producten gebruiken om hun merk te promoten.

Sinds 2020 gelden er in België strenge regels rond het verpakken van tabaksproducten. Sigaretten, roltabak en waterpijptabak mogen enkel verkocht worden in neutrale pakjes met een groenbruine kleur en standaardlettertype. Ook de veiligheidswaarschuwingen moeten uiteraard al langer duidelijk vermeld staan op de verpakking. Sinds april dit jaar is het uitstallen van tabaksproducten eveneens verboden.

Regels omzeild

Maar die regels volstaan niet voor Vandenbroucke. Het probleem, zo schrijft hij in een toelichting bij het koninklijk besluit, is dat fabrikanten andere producten op basis van tabak gebruiken om hun merk te promoten en zo de gestandaardiseerde verpakking verzwakken. "Een voorbeeld van dit soort praktijken is de introductie van cigarillo's (een soort dunne sigaar, red.) waarvan de verpakkingseenheid lijkt op een 'oud' sigarettenpakje", zegt de minister. Op die manier worden de regels omzeild.

Een andere doelstelling van de maatregel is roken voor jongeren minder aantrekkelijk maken. Een gestandaardiseerde verpakking kan hen volgens studies ervan weerhouden dergelijke producten aan te kopen. Daarom moeten alle tabaksgerelateerde producten vanaf volgend jaar onder de uniforme regels vallen. Vandenbroucke wil zo de "marketingstrategieën van de tabaksindustrie tegengaan, die zoals bekend gericht zijn op tieners en jonge volwassenen, omdat het aantrekken van de volgende generatie rokers essentieel is voor hetvoortbestaan van de industrie".

"Geen overleg"

Perstablo, de vereniging voor pers-, tabak- en lottoverkopers, betreurt dat de sector niet op voorhand gehoord werd. "Het is duidelijk dat het kabinet en de minister niet afwijken van hun vooraf vastgelegde visie", zegt voorzitter Yannick Gyssens aan Belga. "Over deze specifieke wetgeving is er nooit met ons gesproken." Nochtans kan zo'n overleg nuttig zijn, omdat beleidsmakers niet altijd de nodige technische kennis bezitten, vindt Gyssens. 

"Een treffend voorbeeld is de wetgeving rond humidors (bewaarkisten of -ruimtes voor sigaren, red.), gemaakt door mensen die geen enkele kennis hebben van de specifieke technische vereisten ervan. Het resultaat zijn regels die op papier misschien kloppen, maar in de praktijk totaal onhaalbaar zijn." Dat de beslissing midden in de zomer is genomen, terwijl veel betrokken partijen op vakantie zijn, vindt de federatie dan ook jammer.

Perstablo vreest bovendien dat de nieuwe regelgeving andermaal in de kaarten van de illegale markt zal spelen. "Voor enkele EU-lidstaten zal de wereldwijde markt haar verpakking niet aanpassen. Het gevolg is voorspelbaar: de illegale handel floreert, terwijl de legale markt opnieuw krimpt en op termijn verdwijnt. Dit scenario speelt zich al af bij vapes, sigaretten en nicotinezakjes", zegt Gyssens. "In plaats van criminaliteit te bestrijden, wordt ze juist in de hand gewerkt, met economische schade en jobverlies tot gevolg voor winkeliers die het wel correct spelen", besluit de voorzitter.

De nieuwe regels treden in werking op 1 juni 2026. Voor de kleinhandel geldt een uitzondering tot 1 juni 2027. De federale regering werkt in de tussentijd ook nog aan een rookverbod op terrassen. Dat besluit zou ingaan op 1 januari 2026, maar een definitieve beslissing is er nog niet.

> Vooruit wil beter zicht op contacten regering met tabaksindustrie