De dermatologen kampen met een sterke toestroom van patiënten, waardoor wachttijden voor een niet-dringende controle gemiddeld oplopen tot ongeveer 18 weken en soms zelfs tot een jaar. Dat blijkt uit de meest recente bevraging van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Dermatologie (KBVD). Deze stijging komt er door jarenlange sensibiliseringscampagnes rond de gevaren van de zon, wat meer preventieve controles met zich meebrengt, uit angst voor huidkanker.
Hoewel deze verhoogde waakzaamheid begrijpelijk is, beklemtonen dermatologen dat niet iedereen zich routinematig moet laten screenen. Ze pleiten voor meer focus op preventie, zoals het gebruik van zonnecrème, bescherming tegen de zon en regelmatige zelfcontrole van de huid. Alleen bij verdachte veranderingen, zoals een vlek die van vorm of kleur verandert, is een consult noodzakelijk, bericht De Morgen.
Overconsumptie
De huidige situatie leidt volgens specialisten tot overconsumptie van zorg. "Ik vrees dat we slachtoffers geworden zijn van onze eigen campagnes", zegt professor dermatologie Jo Lambert (UZ Gent) in de krant. "Zeker de laatste 5 jaar zien we een sterke toename in het aantal patiënten dat zich meldt voor een routinecontrole bij de dermatoloog. We zien daar een duidelijk verband met onze jaarlijkse sensibiliseringsacties die waarschuwen voor het gevaar van de zon en hoe belangrijk het is om je goed te beschermen."
Huidartsen zien soms tot twintig patiënten per dag voor routinecontroles, wat niet alleen weinig uitdagend is, maar ook het zorgsysteem onnodig belast en duur maakt. Er wordt daarom gepleit om prioriteit te geven aan hoog-risicopatiënten. Katrien Vossaert, zelfstandig dermatoloog in Maldegem en ook bestuurslid van de KBVD, verwoordt het zo in De Morgen: "Wij hebben nooit gezegd dat iedereen zich jaarlijks zou moeten laten screenen. Dat is niet haalbaar en niet betaalbaar. Het kost de volksgezondheid ongelooflijk veel geld."
Daarnaast speelt ook een economische realiteit mee. Voor esthetische ingrepen kunnen patiënten vaak sneller terecht. Deze behandelingen leveren dermatologen meer inkomsten op omdat ze niet onder de terugbetaling vallen, wat vragen oproept over prioriteiten binnen de praktijk.
Alternatieven
Om de druk te verlichten, worden zoals bekend alternatieven ontwikkeld die soms al tien jaar lopen in de vorm van een proefproject. Zo kunnen huisartsen via teleconsultatie advies vragen aan dermatologen door foto’s van huidletsels door te sturen. Dit systeem wordt positief onthaald, maar het huidige budget en aantal consultaties zijn nog beperkt. Digitale hulpmiddelen zoals apps blijken minder betrouwbaar en worden afgeraden, omdat ze huidkanker soms missen of foutief inschatten. Zo raden dermatologen de app Skinvision af. Uit een test van het UZ Gent bleek dat de app goedaardige letsels in 13 procent van de gevallen catalogiseert als kwaadaardig. En veel erger nog: slechts 75 procent van de letsels werd correct geïdentificeerd als verdacht. Met andere woorden: de app miste één op vier huidkankers.
Er bestaan ook nieuwe technologieën zoals volledige huidscans met AI, maar die blijken duur en niet volledig accuraat. In de toekomst zou een oplossing kunnen liggen in taakverdeling, waarbij gespecialiseerde verpleegkundigen routinecontroles uitvoeren, vergelijkbaar met mondhygiënisten in de tandzorg. Dat vereist echter aanpassingen in de regelgeving en financiering.
